Trong những năm gần đây, việc sử dụng rượu, bia trong xã hội ngày càng phổ biến và có xu hướng trẻ hóa, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe, an toàn và trật tự xã hội. Đối với lứa tuổi học sinh, việc uống rượu, bia dù chỉ “thử cho biết” cũng có thể dẫn đến những hậu quả không lường trước. Chính vì vậy, phòng ngừa và ngăn chặn tác hại của rượu, bia đối với các em học sinh, những người còn đang ngồi trên ghế nhà trường là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp thiết.
Ở độ tuổi đang phát triển mạnh về thể chất và trí tuệ, các em học sinh tuyệt đối không nên sử dụng rượu, bia. Việc uống rượu, bia có thể làm suy giảm khả năng tập trung, trí nhớ kém, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập; đồng thời gây tổn hại đến gan, dạ dày, hệ thần kinh và làm chậm quá trình phát triển của cơ thể. Nguy hiểm hơn, rượu, bia khiến các em dễ mất kiểm soát hành vi, dễ bị kích động, dẫn đến vi phạm nội quy, xô xát và tai nạn giao thông. Chỉ một lần uống rượu, bia không đúng mực cũng có thể để lại vết xấu trong học bạ, ảnh hưởng đến việc thi cử và định hướng nghề nghiệp sau này.
Theo Điều 5 của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia được Quốc Hội ban hành ngày 14/6/2019 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2020, pháp luật nghiêm cấm các hành vi: Xúi giục, kích động, lôi kéo, ép buộc người khác uống rượu, bia; Người chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia; Bán, cung cấp, khuyến mại rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi; Sử dụng lao động là người chưa đủ 18 tuổi trực tiếp tham gia vào việc sản xuất, mua bán rượu, bia; Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, tổ chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ, người làm việc trong lực lượng vũ trang nhân dân, học sinh, sinh viên uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập; Điều khiển phương tiện giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn; Quảng cáo rượu có độ cồn từ 15 độ trở lên; Cung cấp thông tin không chính xác, sai sự thật về ảnh hưởng của rượu, bia đối với sức khỏe; Khuyến mại trong hoạt động kinh doanh rượu, bia có độ cồn từ 15 độ trở lên; sử dụng rượu, bia có độ cồn từ 15 độ trở lên để khuyến mại dưới mọi hình thức; Sử dụng nguyên liệu, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến không được phép dùng trong thực phẩm; nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm không bảo đảm chất lượng và không rõ nguồn gốc, xuất xứ để sản xuất, pha chế rượu, bia; Kinh doanh rượu không có giấy phép hoặc không đăng ký; bán rượu, bia bằng máy bán hàng tự động; Kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển rượu, bia giả, nhập lậu, không bảo đảm chất lượng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, nhập lậu rượu, bia; Các hành vi bị nghiêm cấm khác liên quan đến rượu, bia do luật định. Đây là những quy định nhằm bảo vệ sức khỏe, nhân cách và tương lai của thế hệ trẻ.
Mỗi em học sinh cần tự trang bị kiến thức cho bản thân để bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân mình
Để phòng ngừa và ngăn chặn tác hại của rượu, bia, mỗi em học sinh cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh và nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân. Các em phải kiên quyết nói “không” với rượu, bia, không thử, không tò mò, không để bạn bè rủ rê, đồng thời mạnh dạn từ chối khi được mời uống. Các em cũng nên lựa chọn môi trường vui chơi an toàn, phù hợp với lứa tuổi. Bên cạnh đó, các em cần tìm hiểu kỹ những tác hại của rượu, bia đối với sức khỏe và kịp thời báo cho thầy cô hoặc gia đình khi phát hiện học sinh khác bị lôi kéo sử dụng rượu, bia... Khi thực hiện tốt những việc này, các em không chỉ bảo vệ chính bản thân mà còn góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Song song đó, Nhà trường cần tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú như các buổi sinh hoạt dưới cờ, chuyên đề, hoạt động ngoại khóa, đồng thời lồng ghép nội dung giáo dục phòng, chống tác hại của rượu, bia vào các môn học phù hợp. Ngoài ra, Nhà trường phải chủ động phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trong việc quản lý, theo dõi học sinh, kịp thời phát hiện, nhắc nhở và ngăn chặn các hành vi có nguy cơ vi phạm; bảo đảm khuôn viên trường học là môi trường an toàn, lành mạnh, tuyệt đối không để rượu, bia xuất hiện dưới bất kỳ hình thức nào.
Về phía gia đình, cha mẹ cần nêu gương trong việc sử dụng rượu, bia, tạo cho các em một môi trường sinh hoạt lành mạnh ngay từ trong mỗi bữa ăn, mỗi cuộc trò chuyện. Gia đình phải quan tâm quản lý, định hướng con tránh xa những môi trường dễ phát sinh tiêu cực; thường xuyên lắng nghe, thấu hiểu tâm lý của con và kịp thời hỗ trợ khi con có dấu hiệu bị bạn bè rủ rê hoặc tiếp cận với rượu, bia. Do đó, khi nhà trường và gia đình phối hợp chặt chẽ, thống nhất trong cách giáo dục và quản lý, các em học sinh sẽ được trang bị đầy đủ kiến thức, hình thành nhận thức đúng đắn, biết tự bảo vệ bản thân và phát triển trong một môi trường giáo dục thực sự an toàn, lành mạnh./.